Xin đừng biến thầy cô thành trâu bò – Radio Nhân học kỳ 10

Cải cách giáo dục ở Việt Nam thường là những cải cách chính sách, nặng về xoay chuyển cơ cấu vĩ mô, tập trung chủ yếu vào cải cách nội dung sách giáo khoa, cũng như quy chế thi cử. Song không phải vì vậy mà chính sách giáo dục vĩ mô thực sự ổn. Có quá nhiều vấn đề đang ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học ở Việt Nam.

Vấn đề nghiêm trọng nhất nhìn từ góc độ vĩ mô đó là tình trạng thiếu giáo viên trầm trọng. Điều này khiến những giáo viên phổ thông ở Việt Nam đang phải è cổ gánh một khối lượng công việc nhiều hơn rất nhiều lần thầy cô ở những quốc gia khác.

Và tình hình này có thể trở nên nghiêm trọng hơn nếu xảy ra đợt cải cách biên chế sắp tới. Nó sẽ làm ảnh hưởng đến công việc của một lượng lớn giáo viên đang yên tâm công tác trong biên chế.

Điều này có vẻ nghịch lý, nhưng thử search cụm từ “thiếu giáo viên” trên Google. Bạn sẽ hình dung được phần nào tình cảnh đang xảy ra với giáo dục phổ thông Việt Nam. Nhiều trường đang thiếu hụt giáo viên nghiêm trọng.

Và đó là điều có thực chứ không phải chiêu trò vòi biên chế kiếm tiền của những ông bà hiệu trưởng thất đức, nếu nhìn vào số liệu thống kê.

Có một chỉ số mà mọi nền giáo dục hết sức chú ý cân đối khi hoạch định chính sách vĩ mô: tỉ lệ giữa số lượng giáo viên và số lượng học sinh. Số lượng học sinh chia theo đầu giáo viên của Việt Nam hiện giờ đang ở mức độ không hợp lý.

Trung bình một giáo viên phổ thông ở Việt Nam phải đảm nhiệm quán xuyến việc học hành của 17,82 học sinh.

Trong khi đó, trung bình một giáo viên phổ thông ở Mỹ phải đảm nhiệm 12,2 học sinh.

Ở Đức, nơi toàn bộ giáo dục phổ thông do ngân sách nhà nước hỗ trợ, một giáo viên chỉ phải đảm nhiệm 13,5 học sinh.

Ở Nhật Bản, một giáo viên đảm nhiệm 14,71 học sinh.

Ở Hàn Quốc một giáo viên phải đảm nhiệm trung bình 14 học sinh.

Ngay cả ở Trung Quốc, người ta duy trì tỉ lệ 1 giáo viên đảm nhiệm việc học của 14,8 học sinh.

Như vậy nếu so với những quốc gia kể trên, thì một giáo viên phổ thông của Việt Nam hiện phải chịu sức ép chăm sóc, dạy dỗ, và hỗ trợ học hành cho một số lượng học sinh lớn hơn hẳn.

Tình trạng thừa giáo viên chỉ diễn ra cục bộ. Nhìn tổng thể vĩ mô, nền giáo dục phổ thông của Việt Nam đang thiếu giáo viên trầm trọng.

Hơn nữa, ở nhiều quốc gia, đơn cử như ở Trung Quốc, bên cạnh số giáo viên phổ thông trực tiếp đứng lớp là 15,2 triệu người, người ta còn duy trì thêm khoảng 3 triệu người ở các trường làm công tác quản lý hành chính hỗ trợ đào tạo theo tỉ lệ 5 giáo viên phổ thông có 1 nhân viên hành chính.

Nhiều địa phương ở Việt Nam, thầy cô giảng dạy ở phổ thông phải kiêm nhiệm quản lý và đồng thời làm hành chính cho cả trường. Chưa kể những đợt cải cách, những đợt học tập nghị quyết chủ trương, những hoạt động ngoài chuyên môn, những kỳ thi bắt buộc hoặc nửa cưỡng ép, những tiêu chuẩn áp đặt từ trên xuống thay đổi xoành xoạch hàng tháng hàng năm đang ngốn hết quỹ thời gian ít ỏi còn lại. Nền giáo dục quản lý quan liêu đang vắt kiệt quỹ thời gian và sức lực của những thầy cô giáo.

Điều này khiến nhiều thầy cô dạy ở cấp phổ thông phải làm việc quần quật như trâu bò chỉ để đáp ứng được yêu cầu của giảng dạy thông thường và quản lý giáo dục vĩ mô. Hơi sức đâu mà chăm lo và đổi mới chuyên môn. Bế tắc của cải cách giáo dục nằm ở chỗ nó đang biến thầy cô thành trâu bò theo nghĩa đen.

Làm người ai cũng chỉ có 24 giờ. Đảm nhiệm công việc chuyên môn đã quá tải, cộng với những công việc hành chính không tên, những hoạt động ngoài chuyên môn kì quặc, thầy cô giáo ở bậc học phổ thông chắc chắn không có thời gian để sống và nuôi dưỡng tâm huyết để dạy dỗ học trò.

You may also like

Leave a Reply